SUBKULTURY

Wielu historyków kostiumów zgadza się z tym, że moda, tak jak jest ona obecnie rozumiana – skłonność do ciągłych zmian wzorów, kolorów i upodobań ubioru – jest stosunkowo nowym zjawiskiem w historii ludzkości, praktycznie nieznanym przed XIV wiekiem. i występuje dopiero wraz z pojawieniem się kapitalizmu kupieckiego, równoczesnym wzrostem handlu światowego i powstaniem średniowiecznego miasta. (Wśród nielicznych wyjątków są Chiny z dynastii Tang i Japonia okresu Heian). Inni uczeni analizowali modę jako aspekt wyraźnie nowoczesnej i zachodniej kultury konsumpcyjnej, która po raz pierwszy nabrała rozpędu w XVIII wieku, równocześnie z nadejściem rewolucji przemysłowej. Tak czy inaczej, bycie modnym w tym znaczeniu nie może być rozumiane jako naturalny, uniwersalny lub biologicznie dany aspekt ludzkiego zachowania, ale jako społecznie i historycznie specyficzny warunek. Innymi słowy, moda jest konstrukcją kulturową. Jego istnienie, forma i kierunek zależą od złożonej interakcji dość specyficznych sił ekonomicznych, politycznych i ideologicznych.

Jeśli moda jest kulturowa, to subkultury modowe to grupy zorganizowane wokół lub oparte na pewnych cechach stroju, wyglądu i zdobnictwa, które czynią je na tyle charakterystycznymi, aby można je było rozpoznać lub zdefiniować jako podzbiór szerszej kultury. W zależności od grupy, o której mowa, subkultury mogą być luźno lub ściśle ograniczone; ich zbiorowa identyfikacja może być im przypisywana lub przypisywana im przez osoby z zewnątrz. W członkostwie może dominować określona płeć, przedział wiekowy, klasa społeczna lub tożsamość etniczna. Subkultury często tworzą własną odrębność, definiując się w opozycji do głównego nurtu – przyjętej, przepisanej lub panującej mody tamtego okresu. Mogą być albo radykalne i wybiegające w przyszłość, albo reakcyjne i konserwatywne w stosunku do dominującego sposobu ubierania się: w obu przypadkach dążą do ekskluzywności. Tak więc, podczas gdy te subkultury mogą zależeć od mody na swoje istnienie, ich członkowie mogą kwestionować związek mody (jako zjawiska i terminologii) z własną tożsamością, być może woląc orientować się wokół idei stylu lub anty- moda.' Anty-moda to prawdziwy szyk, który kiedyś był definiowany jako elegancja, która nigdy nie zwraca na siebie uwagi, prostota, która jest niedoceniana… Anty-moda próbuje ponadczasowego stylu, stara się wydobyć istotny element zmiany mody razem (Wilson, s. 183-184).

Wczesne przykłady

Elizabeth Wilson Przystrojony w sny zawiera przydatne wstępne omówienie pewnych form wczesnych europejskich subkultur mody, które faworyzowały strój buntowniczy lub opozycyjny. Wraz z wielkim wyrzeczeniem się męskości z początku XIX wieku, w którym mężczyźni porzucili zniewieściałość z głupkowatymi perfumami na rzecz klasycznej, zaniżonej trzeźwości, pojawiła się postać dandysa z okresu regencji. Mimo pochodzenia angielskiego, dandyzm szybko znalazł oddźwięk w porewolucyjnej Francji, gdzie został przejęty przez awangardową subkulturę młodzieżową, Incroyables. Typowy dandys był niewątpliwie motywowany narcystyczną obsesją na punkcie wizerunku, eksponowania i prezentowania siebie poprzez strój; jednak jego nadrzędną troską była sama jakość materiału, dopasowania i formy, a nie apodyktyczna lub ostentacyjna ozdoba. Ta koteria młodych dżentelmenów charakteryzowała się więc etosem stoickiego heroizmu, zdyscyplinowanego dążenia do wyrafinowania, elegancji i doskonałości, których różnorodne dziedzictwo historyczne można dostrzec w męskich strojach edwardiańskich, subkulturze modowej lat 60. i postaci Johna Rumak w kultowym programie telewizyjnym, Mściciele.

Powiązane artykuły

Współczesne prymitywne
Wpływ grunge'u na modę
Co to znaczy być gotycką nastolatką?

Wybredność dandysa można skontrastować z ekstrawagancją bohemy, która pojawiła się również na początku XIX wieku, ale jako romantyczna reakcja na postrzegany odczłowieczający utylitaryzm i racjonalizm rewolucji przemysłowej. Chociaż romantyczny buntownik – jako artysta, wizjoner lub intelektualista – często miał solidne pochodzenie z wyższej klasy średniej, był zasadniczo antyburżuazyjny w gustach i poglądach, a ich moralne dążenie do samoodnowy poprzez sztukę było równoznaczne z pragnieniem ucieczki od zahamowań konwencjonalny styl życia i wygląd. Czeskie kontrkultury były cechą wielu głównych zachodnich miejskich ośrodków kreatywności – Paryża, Londynu, Nowego Jorku, Berlina, San Francisco – w regularnych odstępach czasu przez ostatnie dwieście lat. Od swobodnych krawatów, romantycznych szat i etnicznej egzotyki wczesnych francuskich bohemy, przez egzystencjalnie inspirowane czarne mundury i bladą karnację beatników z lat 50., po naturalne włókna, wschodnie wzory i psychodeliczną estetykę hippisów z lat 60., książka Wilsona dostarcza opisów ich licznych i różnorodnych form sprzeciwu krawieckiego.

Ponieważ wezwania do uwolnienia fizycznego ja od ograniczeń narzucanych przez społeczne konwencje ubioru mogą implikować potrzebę zwiększenia funkcjonalności projektu lub rozluźnienia dotychczas zbyt sztywnych form, opozycyjne mody i próby reformistycznego ubioru mogą przejawić zarówno purytańską racjonalność, jak i estetykę romantyczną. elementy. Artystyczny lub estetyczny strój dziewiętnastowieczny nawoływał do naturalnego i swobodnego drapowania kobiecego ciała w czasach, gdy ciasno gorsetowa, wąska i mocno ruchliwa kobieta była szczytem popularnej mody; jednak interesujące jest to, że ruch założony w 1881 roku w celu uwolnienia kobiet od dokładnie tych ograniczeń i przeszkód konwencjonalnych wiktoriańskich strojów powinien nazywać się The Rational Dress Society. W Związku Radzieckim w latach dwudziestych racjonalne aspekty projektowania ubioru opierały się na naukowych założeniach marksizmu-leninizmu. Artyści konstruktywistyczni, tacy jak Vladimir Tatlin, Liubov' Popova i Varvara Stepanova, połączyli geometryczne motywy modernistyczne z zasadą, że forma podąża za funkcją, aby zaspokoić potrzeby użytkowych ubrań miejskich robotników przemysłowych. Powstałe rewolucyjne ubiory, przeznaczone do masowej produkcji, miały jednak pozostać – podobnie jak estetyczny ubiór – gust mniejszościowy – artystycznym wyrazem awangardowej subkultury.

Młodzieżowe style subkulturowe

Kontekst brytyjski

Wbrew przypuszczeniom, młodzieżowe subkultury robotnicze, oparte na charakterystycznych, odmiennych stylach, nie ograniczały się do okresu po II wojnie światowej. Na przykład Geoffrey Pearson w badaniu historii szanowanych lęków zauważa obecność w Wielkiej Brytanii pod koniec XIX wieku kłopotliwego nastoletniego chuligana (australijski odpowiednik tego samego okresu znany był jako larrikin ). Pomimo pewnych regionalnych różnic w stylu między różnymi grupami chuliganów – na przykład Scuttlers z Manchesteru i Peaky Blinders z Birmingham – przyjęto dość wyraźny mundur złożony z dużych butów, spodni z dzwoneczkami, luźno noszonego szalika lub szalika. i czapkę z daszkiem zakładaną na fryzurę z oślimi grzywkami. Całość osobliwego zestawu uzupełniał szeroki, skórzany pasek z klamrami.

Minęło sześć lub więcej dekad między upadkiem oryginalnych chuliganów a pojawieniem się bardziej znanych i wyraźnie udokumentowanych brytyjskich subkultur młodzieżowych ery po 1945 roku – pluszowych chłopców, modów, rockmanów, hippisów, skinheadów i punków . Jednak Pearson nie widzi zasadniczej różnicy między sposobem, w jaki wiktoriańskie gangi konstruowały wyraźnie rozpoznawalne style, zawłaszczając elementy z szeregu modnych źródeł dostępnych dla nich, a próbami nowszych spektakularnych subkultur młodzieżowych, by tworzyć nowe, opozycyjne znaczenia poprzez rekontekstualizację surowe towary z rynku – proces, który Centrum Współczesnego Studiów Kulturowych (CCCS) na Uniwersytecie w Birmingham w Anglii nazwało bricolage. Dlatego też misiowi chłopcy z klasy robotniczej z wczesnych lat pięćdziesiątych przywłaszczyli sobie długie klapy neoedwardiańskiego drapowanego garnituru od ekskluzywnych londyńskich krawców, którzy chcieli przywrócić wygląd sprzed 1914 roku młodym mężczyznom z klasy wyższej. Ale ci połączyli ten przedmiot z krawatami do sznurowadeł (z zachodnich filmów), wysmarowanymi włosami, spodniami z rurką i grubymi butami na krepowanej podeszwie.

Autorzy CCCS, tacy jak John Clarke i Dick Hebdige, przyjęli analizę, w której style subkulturowe były odszyfrowywane lub odczytywane jako tekst dla ich ukrytych znaczeń. Stąd wybredna i narcystyczna schludność modów, z ich dwukolorowymi moherowymi garniturami, zapinanymi koszulami z kołnierzykiem i krótkimi, lakierowanymi włosami, może być interpretowana jako próba życia przez młodych ludzi z klasy robotniczej wykonujących zwykłe i zwykłe zajęcia. na poziomie symbolicznym wydobyć zamożne, konsumpcyjne i bezklasowe aspiracje wczesnych lat sześćdziesiątych. Natomiast skinheadzi, którzy pojawili się później w tej samej dekadzie, zwykle nosili bardzo krótko przycięte włosy lub ogolone głowy, koszule i szelki Ben Sherman oraz krótkie, obcisłe dżinsy lub spodnie typu sta-press z butami Dr. Martensa – kombinację elementów, które oznaczało magiczne pragnienie powrotu do purytańskiej męskości szybko zanikającego tradycyjnego proletariackiego stylu życia. Pod koniec lat 70. subkulturowe mody stały się mniej łatwe do rozszyfrowania w ten sposób. Hebdige, analizując styl punkowy w swoim klasycznym tekście Subkultura , został zmuszony do stwierdzenia, że pocięta garderoba punków, składająca się z niewoli spodni, szkolnych krawatów, agrafek, wkładek na śmieci i nastroszonych włosów, miała znaczenie tylko w kategoriach jego bezsensowności, jako wizualna ilustracja chaosu.

Przykłady amerykańskie i australijskie

W Wielkiej Brytanii na początku lat 60. naturalnym wrogiem fajnych, schludnie wyglądających modów do jazdy na skuterach byli odziani w skórę i dżins, zdobieni insygniami, tłustowłosi rockerzy lub chłopcy motocykliści, jak nazywał ich Paul Willis, znani ze swoich Macho, rock'n'rollowy image i 'ton-up' przyspieszanie na ciężkich motocyklach Triumph Bonneville. Jednak reputacja brytyjskich rockmanów była oswojona w porównaniu ze sławą amerykańskich gangów motocyklowych wyjętych spod prawa z epoki powojennej, z których najsłynniejszymi były i nadal są Anioły Piekieł. Zorganizowani terytorialnie w rozdziały i opowiadający się za ideologią wolności osobistej i konserwatywnym patriotyzmem, Anioły jeździły na swoich zbiorowych biegach na dostosowanych do potrzeb siekanych wieprzach motocyklach Harley-Davidson. Ich słynny emblemat lub logo Death-Head, opisane przez Huntera Thompsona, to materiałowa naszywka z wyhaftowanym kaskiem motocyklisty na szczycie uskrzydlonej czaszki oraz opaska z napisem Hell's Angels i nazwą lokalnego kapituły. Te kolory, jak są znane, są zazwyczaj przyszyte z tyłu dżinsowej koszuli bez rękawów.

Heavy Metal to gatunek muzyki rockowej, który dał początek praktycznie globalnej modzie, prawdopodobnie wywodzącej się ze skrzyżowania elementów kultury motocyklowej, glamowej i hippisowskiej. Headbangers lub metalowcy, jak są znani, charakteryzują się typowym strojem z czarnego T-shirtu, często z nazwą zespołu heavymetalowego, wyblakłymi dżinsami i skórzaną lub dżinsową kurtką, być może ozdobioną różnymi odznakami, naszywkami i paskiem insygnia. Zarówno w przypadku mężczyzn, jak i kobiet włosy są zwykle długie, ciało lub ramiona są często wytatuowane, a także można nosić biżuterię. Sama muzyka podzieliła się na różne podgatunki, takie jak thrash-, death i sleaze-metal, z których każdy ma swój własny wariant ogólnego metalowego wyglądu. Jeffrey Arnett uważa młodych amerykańskich metalowców (tak nazywa się ich w tytule swojej książki) za szczególnie podatnych na alienację, anomię i hiperindywidualizm, które z jego punktu widzenia bardziej ogólnie charakteryzują współczesną amerykańską młodzież.

Ze względu na ogromną siłę rynku i zależność subkulturowych mód od produkcji i konsumpcji towarów, style pierwotnie opracowane lub spopularyzowane w Ameryce szybko rozprzestrzeniły się na inne konteksty kulturowe. W rozdziale książki pod redakcją Roba White'a, poświęconej australijskim doświadczeniom subkultur młodzieżowych, Stratton omawia przypadek bodgie i widgies z lat 50. XX wieku – terminów używanych odpowiednio do oznaczania członków płci męskiej i żeńskiej. Styl bodgie i widgies był pierwotnie zorientowany na jazz i jive i luźno wywodził się z kostiumu zoot (omówionego poniżej) noszonego przez młodych czarnych i latynoskich Amerykanów w latach 40. XX wieku. Później jednak ta australijska subkultura została pod wpływem amerykańskiej kultury motocyklistów, a także zaczęła zawierać elementy rock'n'rolla. Chłopcy nosili skórzane kurtki lub zasłony z cienkimi krawatami, spodnie ze rynienkami i buty do szydełkowania; dziewczęta miały ołówkowe spódnice, szpilki lub buty do pedałowania, a także fryzury w kształcie ula lub kucyka.

Zaniedbane wymiary i nowe rozwiązania

Płeć i pochodzenie etniczne

W rozdziale w Opór poprzez rytuały Angela McRobbie i Jenny Garber zauważyły, że większość subkultur i stylów badanych przez CCCS wydawała się w przeważającej mierze męska, zarówno pod względem kompozycji, jak i orientacji. Doszli do wniosku, że dziewczęta miał faktycznie były obecne w takich subkulturach, ale zostały zmarginalizowane i niewidoczne przez maskulinistyczne uprzedzenia pisarzy. Dopiero wraz z publikacją prawie ćwierć wieku później Całkiem w punku , godny uwagi tekst Lauren Leblanc o kanadyjskich kobietach punk rocker, że kobiety w subkulturze zdominowanej przez mężczyzn były badane wszechstronnie, na własnych prawach i na własnych warunkach. Próbka Leblanc zawierała szereg punkowych symboli, w tym włosy ufarbowane na jaskrawo i noszone w stylu Mohawków, kolczyki na twarzy, tatuaże oraz ciemne, workowate T-shirty i spodnie z czarnymi butami. Leblanc konkluduje, że obecność kobiet w w dużej mierze męskiej subkulturze punkowej można wytłumaczyć sposobem, w jaki ich członkostwo pozwala im oprzeć się pewnym normatywnym i stylistycznym aspektom modnej (tj. mainstreamowej) kobiecości.

Chociaż pochodzenie etniczne, podobnie jak płeć, było stosunkowo zaniedbanym wymiarem w pismach o stylu subkulturowym, amerykańskie zooia z lat 40. XX wieku są jednym z lepiej udokumentowanych przykładów buntowniczej mody czarnych i latynoskich. Wywodzący się z czarnej, hipsterskiej kultury jazzowej, kostium zoot składał się z obszernej, drapowanej i plisowanej kurtki z mocno wyściełanymi ramionami, noszonej ze spodniami z wysokim stanem, workowatymi kolanami i taśmą do kostek, często z kapeluszem z szerokim rondem fryzura z kaczego ogona. W okresie wojennej reglamentacji materiałów noszenie tak ekstrawaganckiego, luksusowego i ostentacyjnego stylu doprowadziło do narastania napięć między młodymi czarnymi i latynoskimi męskimi zoofilami a białymi amerykańskimi żołnierzami, wywołując zamieszki na pełną skalę w wielu amerykańskich miastach .

W brytyjskiej literaturze poświęconej subkulturom wymiar etniczny był częściej postrzegany w kategoriach wpływu powojennych brytyjskich stosunków rasowych i czarnego stylu na kształtowanie się rdzennej, buntowniczej mody młodzieżowej. Znanym przykładem takiego podejścia jest dyskusja Dicka Hebdige na temat jamajskich subkultur niegrzecznych i rastafarian. Elementy z pierwszego z tych stylów – fajny wygląd, okulary przeciwsłoneczne, kapelusz wieprzowy i wąskie spodnie z przyciętymi nogawkami – wprowadzone najpierw do mody z lat 60., a następnie do ruchu Two-Tone z późnych lat 70. Rastafarianie, aby symbolizować ucisk ze strony białego społeczeństwa (Babilon) i ich przepowiedziany powrót do Syjonu (Afryka), przyjęli dzianinowe czapki (zwane tamami), szaliki i koszulki w kolorach czerwonym, złotym i zielonym, barwach Etiopii. flaga. Jednak to właśnie dredowa fryzura Rasta została w największym stopniu podjęta przez pewne grupy białej młodzieży, zwłaszcza hippisów new-age i anarchopunków, aby pokazać subkulturową niechęć do dominującego porządku społecznego.

Postmodernizm i postsubkultura

Praktyka zapożyczania etnicznych znaczeń osiągnęła ekstremalne rozmiary we współczesnym, transatlantyckim przykładzie subkultury Modern Primitive. Rozdział autorstwa Winge, u Davida Muggletona i Ruperta Weinzierl'a Czytelnik post-subkultur , szczegółowo opisuje, w jaki sposób ta subkultura, w większości białych członków, przyjmuje aspekty tak zwanych prymitywnych kultur plemiennych, takich jak czarne tatuaże, piętki, bliznowce i kolczyki w przegrodzie. Podczas gdy style subkulturowe są zazwyczaj konstruowane poprzez zapożyczanie elementów z innych źródeł, to przeniesienie tradycyjnych elementów do nowoczesnego, miejskiego otoczenia może być postrzegane jako doskonały przykład tendencji do bardziej złożonego krzyżowania się skompresowanych w czasie symboli stylistycznych. w coraz bardziej globalnym kontekście. Dalej argumentuje się, że tożsamości ukształtowane z tych różnorodnych źródeł same w sobie są coraz bardziej eklektyczne, hybrydyczne i fragmentaryczne. Takie stanowisko skłoniło niektórych pisarzy do głoszenia, że subkultura – tradycyjnie używana na oznaczenie spójnej, stabilnej i specyficznej identyfikacji grupowej – nie jest już użytecznym pojęciem do rozumienia tych tak zwanych postmodernistycznych lub postsubkulturowych. charakterystyka współczesnych stylów.

To, że próby rekonceptualizacji terminu subkultura, takiego jak neo-plemię czy postsubkultura, przebiegały na terenie postmodernizmu, wiele zawdzięcza amerykańskiemu antropologowi Tedowi Polhemusowi. Jego Styl uliczny jest tu szczególnie warta wyróżnienia, przede wszystkim ze względu na barwnie ilustrowaną genealogię subkultur z końca XX wieku, od zootsuiters z lat 40. po podróżników new-age z lat 90., ale także ze względu na próbę w ostatnich rozdziałach konceptualizacji nowego etapu rozwoju w historii popularnej mody ulicznej – supermarket stylu. Ci, którzy odwiedzają wystawę Supermarket of Style… stylistyczna rozwiązłość, która zapiera dech w piersiach swoją swobodą. Punksy jednego dnia, Hippisi następnego, przeskakują przez ideologiczne podziały, przekształcając historię ulicznego stylu w ogromny park tematyczny. Wszystko to bardzo dobrze wpisuje się w teorię postmodernistyczną (Polhemus, s. 131).

Muggletona Wewnątrz subkultury jest pierwszą próbą sprawdzenia takich teoretycznych propozycji dotyczących ponowoczesnych mód. Wykorzystując dane z wywiadów z członkami z różnych subkultur, Muggleton ogólnie zgadza się z postmodernistycznymi twierdzeniami dotyczącymi płynności, fragmentacji i radykalnej indywidualności dysydenckich stylów młodzieżowych. Opisuje na przykład takie osoby, jak respondent z chińską fryzurą, luźnymi szortami skateboarderami, skórzaną kurtką motocyklową i butami, których eklektyzm prawdopodobnie skłania ich do wyrzeczenia się jakiejkolwiek przynależności do grupy. Paula Hodkinsona Got to jakościowe studium samoidentyfikujących się członków subkultury gotyckiej. Zarówno męscy, jak i żeńscy goci są znani ze swojego ciemnego i makabrycznego wyglądu, typowymi cechami są czarne ubrania, wybielone twarze, długie, ufarbowane na czarno włosy, a także ciemna kredka do oczu i szminka. Got różni się nieco od Wewnątrz subkultury podkreślając trwałą spójność kulturową i stylistyczną treść brytyjskiej sceny subkulturowej. Jednak potencjalny czytelnik powinien odszukać te dwa teksty ze względu na ich komplementarną, a nie sprzeczną ocenę sytuacji współczesnej subkultury modowej.

Zobacz też Ekstremalne mody ; Punk; Style retro ; Kombinezon zoota .